{"id":4791,"date":"2019-09-08T20:16:09","date_gmt":"2019-09-08T18:16:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.philipelchers.nl\/wordpress\/?post_type=product&p=4791"},"modified":"2024-10-30T14:09:24","modified_gmt":"2024-10-30T13:09:24","slug":"aafke-steenhuis-mien-moeke-heur-leven-in-toal-en-taikens","status":"publish","type":"product","link":"https:\/\/www.philipelchers.nl\/wordpress\/product\/aafke-steenhuis-mien-moeke-heur-leven-in-toal-en-taikens\/","title":{"rendered":"Aafke Steenhuis, Mien Moeke \u2013 Heur leven in toal en taikens"},"content":{"rendered":"

Aafke Steenhuis schreef en tekende met de gedichtenbundel\u00a0Mien Moeke<\/em>\u00a0een ontroerend portret van een sterke vrouw en moeder. Ze schreef de bundel in haar moedertaal, het Gronings, dat ondanks zijn ogenschijnlijk weerbarstige woorden prachtig blijkt te kunnen zingen en dansen in wonderlijk tedere klanken.
\nDe teksten worden gelardeerd door een tiental tekeningen van Steenhuis, die door haar na\u00efeve stijl doen denken aan de tekeningen die we kennen van de joodse Charlotte Salomon: rauw, eenvoudig, kleurrijk en altijd overvol van uitdrukkingskracht.<\/p>\n

De gedichten volgen het leven van haar moeder. Verhuisd vanuit het vertrouwde Delfzijl naar het dorp Zuidhorn, waar ze niet veel aansluiting vond en daar ook niet echt behoefte aan had.
\nHaar moeder wordt op de bijeenkomst van \u2019t Nut in het dorp haar plaats aan de arbeiderstafel gewezen en vervolgens alsnog geweigerd na haar bekentenis dat haar man De Waarheid<\/em> leest.
\nHet is niet alleen haar moeders geschiedenis die aan de orde komt, maar ook herinneringen aan de rol die ze had in Aafkes eigen jeugd: hoe haar moeder haar leerde touwtje springen, en kaatsenballen, en haar vanaf de kant van het zwembad in Noordhorn aanmoedigde.
\nDe verhouding met haar moeder is er niet alleen maar een van bewondering en liefde. Het gedicht Tougelieks<\/em> tast liefdevol af wat er in de gecompliceerde moeder-dochter-verhouding wel niet allemaal mee speelt.
\nDe ontwikkeling van haar dochter tot jonge vrouw volgt de moeder angstvallig en beschermend maar ze valt meteen voor Aafkes grote liefde wanneer die voor het eerst bij hen thuis komt, zoals beschreven in Granada<\/em>.
\nEen belangrijke erfenis van haar Moeke is de liefde voor het zingen. Haar moeder kende liedjes voor elke situatie. En zo draagt Aafke die liefde weer over aan haar dochter en kleindochter.
\nAls zovele vrouwen van haar generatie mocht de moeder van Aafke na de lagere school niet doorleren terwijl ze daar alle talent voor had, zo lezen we in het gedicht Van schoul<\/em>.<\/p>\n

Maar na de dood van haar man, toen ze inmiddels al 65 jaar was, verhuisde zij naar Deventer om te gaan samenwonen met een vriendin, met wie ze alsnog cursussen vreemde talen ging volgen en na het behalen van haar rijbewijs verre reizen maakte.
\nHet sterven van je moeder brengt een verschuiving van rollen. En ook de eigen sterfelijkheid komt heel dichtbij.
\nAan het sterfbed blijkt haar moeder nog even sterk zichzelf, blijkens de laatste regels van het gedicht Volholden<\/em>:<\/p>\n

Wie zongen verskes veur heur, verskes<\/em>
\ndij wie van heur leerd haren,<\/em>
\ndij leste doagen en nachten.<\/em>
\n\u2018Oma ben je verdrietig?\u2019 vruig Belle.<\/em>
\nJoa, knikte ze. Ik vruig: \u2018Moeke,<\/em>
\nzellen wie weer veur joe zingen?\u2019<\/em>
\nNee, schudde ze mit heur vogelkopke,<\/em>
\nze mos dit volholden, dit \u00f2fschaaid.<\/em>
\nWie zaain wel, wie goan gewoon deur,<\/em>
\nhaar ze aaltied zegd, en nou ging ze <\/em>
\nook gewoon deur, dizze leste nacht.<\/em><\/p><\/blockquote>\n

Iedereen kan dit Gronings lezen en genieten<\/strong>
\nHet leek aannemelijk dat het in de eerste plaats de Groningers zelf zijn die zich aangesproken zullen voelen door de po\u00ebzie over het leven en de geschiedenis van de moeder van Aafke Steenhuis.
\nNu blijkt echter dat ook niet-Gronings sprekenden in het hart worden geraakt door Steenhuis’ teksten – die natuurlijk altijd op hun lyrische manier zo veel meer vertellen dan alleen een historisch verhaal. En dat heeft ook te maken met de toegankelijke manier waarop Steenhuis haar teksten formuleert en verwoordt.
\nIn de uitgave wordt nadrukkelijk geen Nederlandse vertaling opgenomen, maar alleen een verklarende woordenlijst voor de minder makkelijk te begrijpen woorden en uitdrukkingen.<\/p>\n

Was het zomaar een dialect?<\/strong>
\nIn het nawoord maakt Steenhuis snel duidelijk dat het Neder-Saksisch heel wat belangrijker is geweest dan men vandaag de dag veronderstelt:<\/p>\n

‘t Grunnegs is aan t verdwienen. t Nedersaksisch, woar t Grunnegs n\u00a0onderdail van is, wer ooit sproken in n groot dail van Noord-Europa: t\u00a0was de handelstoal, zo as tegenwoareg t Engels dat is.
\nDe verdroagen\u00a0van de Hanze, t soamenwaarkensverband van rond de twijhonderd\u00a0hoavensteden in de middelaiwen, van Londen tot aan Novgorod in Rusland\u00a0tou, binnen maist schreven in t Nedersaksisch. Mor t Hoogduuts, t\u00a0Hollands, t Deens en andere nationoale toalen hebben t Nedersaksisch\u00a0verdrongen.’<\/p>\n

Uitvoering<\/strong>
\nGenaaid gebonden boek met 62 pagina\u2019s binnenwerk in kleur op 150 grams ivoor getint zuurvrij luxe houtvrij offset met een boekband beplakt met zuurvrij papier met aquarelpersing.
\nStaand formaat van circa 24,5 x 16,5 cm en voorzien van kapitaaltjes.<\/p>\n

Nota bene > De uitgave kunt u nu al bestellen, maar verschijnt vr 4 okt a.s.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

In dit boek met 36 proza-gedichten in het\u00a0Neder-Saksisch\u00a0Gronings van de in Groningen geboren schrijfster Aafke Steenhuis vertelt en dicht zij over het leven en geschiedenis van haar onlangs overleden moeder. Moeke, ik droag joe op aarm zoas joe mie vrouger druigen, toun ik n lutje wichtje was<\/p>\n","protected":false},"featured_media":4802,"template":"","meta":[],"product_brand":[],"product_cat":[6,8],"product_tag":[63,1019],"class_list":{"0":"post-4791","1":"product","2":"type-product","3":"status-publish","4":"has-post-thumbnail","6":"product_cat-leverbare-boeken","7":"product_cat-literatuur","8":"product_tag-aafke-steenhuis","9":"product_tag-afscheidsexpositie","11":"first","12":"instock","13":"sale","14":"featured","15":"taxable","16":"shipping-taxable","17":"purchasable","18":"product-type-simple"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.philipelchers.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/product\/4791","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.philipelchers.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/product"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.philipelchers.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/product"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.philipelchers.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4802"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.philipelchers.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4791"}],"wp:term":[{"taxonomy":"product_brand","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.philipelchers.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/product_brand?post=4791"},{"taxonomy":"product_cat","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.philipelchers.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/product_cat?post=4791"},{"taxonomy":"product_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.philipelchers.nl\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/product_tag?post=4791"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}